Slagritmes en tokkelpatronen voor gitaar: 7 patronen voor beginners
Inhoudsopgave
Je kent de akkoorden van een liedje, maar het klinkt nog niet als het liedje. Bijna altijd zit dat in de rechterhand: het slagritme. Met de zeven patronen op deze pagina kun je het overgrote deel van de liedjes op muzikantenwiki begeleiden.
De patronen staan op volgorde, van makkelijk naar moeilijker: leer ze in die volgorde. Bij elk patroon staat een liedje van deze site waar het goed onder past, zodat je meteen kunt oefenen.
Zo lees je de patronen
De patronen staan in een teltabel. Bovenaan staan de tellen, eronder wat je rechterhand doet:
- ↓ = neerslag (van de lage E-snaar naar de hoge e-snaar)
- ↑ = opslag (terug omhoog, vooral de hoge snaren)
- leeg = je hand beweegt wel mee, maar raakt de snaren niet
Het belangrijkste om te onthouden: je slaghand beweegt altijd door, als een slinger. Omlaag op de tel, omhoog op de “en”. Bij lege vakjes mis je de snaren gewoon expres. Daardoor blijf je in de maat, ook bij lastige patronen.
Oefen elk patroon eerst op één akkoord met een metronoom op 60 tot 70 slagen per minuut. Pas als het vanzelf gaat, voeg je de akkoordwissels van een liedje toe.
1. Eén slag per tel
Het allereerste patroon. Vier neerslagen per maat, één op elke tel. Saai? Misschien, maar zo leer je op tijd wisselen, en dat is in het begin het moeilijkste.
Tel: 1 2 3 4
Slag: ↓ ↓ ↓ ↓
Probeer het met: Sinterklaas kapoentje of Vader Jacob. Weinig akkoorden en korte regels.
Advertentie
2. Neer-op op elke tel (achtsten)
Nu sla je ook op de “en” tussen de tellen: neer, op, neer, op. Dit is de basisbeweging waar alle andere patronen uit voortkomen. Leg de nadruk op de neerslagen, dan swingt het meteen meer.
Tel: 1 en 2 en 3 en 4 en
Slag: ↓ ↑ ↓ ↑ ↓ ↑ ↓ ↑
Probeer het met: Alle eendjes zwemmen in het water of de vrolijkere kerstliedjes, zoals Jingle Bells.
3. Het kampvuurslagje: neer, neer-op, op-neer-op
Als je één slagritme leert, laat het dit zijn. Het staat onder ontelbare pop-, folk- en kampvuurliedjes. Het lastige zit in het midden: op tel 3 raak je de snaren níet, maar je hand gaat wel omlaag.
Tel: 1 en 2 en 3 en 4 en
Slag: ↓ ↓ ↑ ↑ ↓ ↑
Zeg het hardop mee: “neer, neer-op, -op, neer-op”. Lukt het niet? Speel dan eerst patroon 2 en laat alleen de neerslag op tel 3 weg.
Probeer het met: de meeste liedjes uit 90 makkelijke gitaarliedjes met 3 akkoorden, zoals Love Me Do van The Beatles.
4. Walsslag in 3/4: bas, slag, slag
Veel verjaardagsliedjes staan in een driekwartsmaat: je telt tot drie in plaats van tot vier. Op tel 1 speel je alleen de laagste snaar van het akkoord (de grondtoon), op tel 2 en 3 sla je het akkoord aan. Zo krijg je het “hoem-pa-pa” van een wals.
Tel: 1 2 3
Slag: bas ↓ ↓
Welke snaar is de bas? Bij C de A-snaar (3e fret), bij G de lage E-snaar (3e fret), bij D de open D-snaar en bij Am de open A-snaar.
Probeer het met: Er is er één jarig en Happy Birthday.
5. Zesachtste maat: twee keer drie
In een 6/8-maat tel je tot zes, in twee groepjes van drie. De nadruk ligt op 1 en 4. Dat geeft een deinend, wiegend gevoel, alsof je op een boot staat.
Tel: 1 2 3 4 5 6
Slag: ↓ ↓ ↑ ↓ ↓ ↑
Sla tel 1 en 4 wat harder aan dan de rest. Langzamer en zachter gespeeld wordt dit ook een prima slaapliedjesritme.
Probeer het met: Zie ginds komt de stoomboot, het lied dat letterlijk over een deinende boot gaat.
6. Boem-tsjik: bas en akkoord om en om
Het ritme van country, skiffle en veel oude rock-‘n-roll. Op tel 1 en 3 speel je een basnoot, op tel 2 en 4 een korte slag op de hoge snaren. Gevorderd: wissel de basnoot af tussen de grondtoon (tel 1) en een andere snaar uit het akkoord (tel 3), bij G bijvoorbeeld de lage E-snaar en dan de D-snaar.
Tel: 1 2 3 4
Slag: bas ↓ bas ↓
Probeer het met: Ring of Fire van Johnny Cash, met maar drie akkoorden: G, C en D.
7. Tokkelpatroon: duim en drie vingers
Bij tokkelen (fingerpicking) speel je de snaren van een akkoord één voor één. Elke vinger heeft zijn eigen snaar:
- Duim (D): de basnoot, dus de grondtoon van het akkoord (lage E-, A- of D-snaar)
- Wijsvinger (1): G-snaar
- Middelvinger (2): B-snaar
- Ringvinger (3): hoge e-snaar
Het basispatroon in 4/4 gaat heen en terug:
Tel: 1 en 2 en 3 en 4 en
Vinger: D 1 2 3 2 1 D 1
In 3/4 (walsliedjes, slaapliedjes) kort je het in tot zes noten:
Tel: 1 en 2 en 3 en
Vinger: D 1 2 3 2 1
Houd het akkoord de hele maat vast, ook al speel je de snaren los. Dan klinken ze door en krijg je die typische kabbelende klank.
Probeer het met: Slaap kindje slaap of Stille Nacht uit de kerstliedjes. Rustige liedjes, waarbij elke tokkelnoot de ruimte krijgt.
Advertentie
Welk patroon past bij welk liedje?
| Soort liedje | Maat | Patroon |
|---|---|---|
| Eerste liedjes, kinderliedjes | 4/4 | 1 of 2 |
| Pop, folk, kampvuur | 4/4 | 3 |
| Verjaardagsliedjes, walsen | 3/4 | 4 of 7 |
| Deinende liedjes, sommige ballads | 6/8 | 5 |
| Country, rock-‘n-roll | 4/4 | 6 |
| Slaapliedjes, rustige ballads | 3/4 of 4/4 | 7 |
Twijfel je in welke maat een liedje staat? Zing het en klap mee op de nadruk. Tel je steeds tot drie voor de volgende nadruk, dan is het 3/4. Tot vier: 4/4. Voelt het als twee keer drie: 6/8.
Veelgemaakte fouten
- De slaghand stoppen bij een wissel. Je verliest de maat en de rest van het liedje moet je inhalen. Laat de hand doorgaan en wissel liever iets te laat.
- Te veel snaren bij de opslag. Een opslag hoeft alleen de hoogste drie of vier snaren te raken. Dat klinkt luchtiger.
- Te stijve pols. De beweging komt uit je pols, niet uit je elleboog. Houd een dun of medium plectrum los vast, het mag een beetje meegeven.
- Te snel beginnen. Een patroon dat je langzaam goed speelt, wordt vanzelf sneller. Andersom werkt het niet.
Verder oefenen
Stem eerst je gitaar met de online gitaarstemmer, zoek een liedje uit de 90 makkelijke gitaarliedjes, en kies een van de patronen hierboven. Ken je een akkoord nog niet? Alle basisakkoorden staan met diagram in het gitaarakkoorden-schema.
Veelgestelde vragen
Welk slagritme moet ik als eerste leren op gitaar?
Begin met één neerslag op elke tel. Pas als je akkoordwissels op tijd lukken, ga je naar neer-op op elke tel, en daarna naar het slagje neer, neer-op, op-neer-op. Dat laatste past onder honderden popliedjes.
Wat is het verschil tussen slaan en tokkelen?
Bij slaan (strummen) raak je alle snaren tegelijk aan, met een plectrum of je vingers. Bij tokkelen (fingerpicking) speel je de snaren van een akkoord één voor één, meestal met duim en vingers. Tokkelen klinkt rustiger en wordt veel bij slaapliedjes en ballads gebruikt.
Hoe houd ik het ritme vast als ik van akkoord wissel?
Laat je slaghand altijd doorbewegen, ook op de momenten dat je niet aanslaat. Die hand is je klok. Wissel liever een fractie te laat dan dat je de hand stilzet. Een metronoom op een laag tempo (60-70 bpm) helpt.
Advertentie



